G?R?? hemen her toplumda alkollü içecekler bilinmekte ve kullan?lmaktad?r.

G?R??

Dünya Sa?l?k
Örgütü’nün verilerine göre dünyada yakla??k olarak 77 milyon insanda alkol
kullan?m bozuklu?u bulunmakta ve iki milyar insan alkollü içecek
tüketmektedir.  Epidemiyolojik çal??malar
göstermektedir ki alkol ba??ml?l??? oran? bölgelere ve cinsiyete göre
de?i?iklik göstermektedir. Kuzey Amerika’da yap?lan epidemiyolojik çal??malardan
biri olan National Comorbidity Survey çal??mas?nda yasam boyu alkol ba??ml?l???
prevalans? erkeklerde %20.1, kad?nlarda %8.7 olarak bulunmu?tur. Avrupa Birli?i
verilerine göre alkol ba??ml?l??? prevalans?, erkeklerde %5, kad?nlarda %1’dir.
Ancak ülkemizde bu ?ekilde yap?lm?? epidemiyolojik bir çal??ma bulunmamaktad?r.
Ülkemizde alkol kullan?m bozukluklar? oran? pek Çok bat? ülkesine k?yasla dü?ük
olsa da ki?i bas?na alkol tüketimi 1960’l? y?llardan bu yana giderek artmaktad?r.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

Dünya genelinde
alkollü içkilerin üretiminde, alkol kullan?m?nda ve buna ba?l? sorunlar da geçti?imiz
son 25-30 y?l içinde özellikle geli?mekte olan ülkelerde büyük art?? olmu?tur. Örne?in
Amerika’da toplumun %87’si alkol kullan?rken, ba??ml?l?k oran? %38 olarak
saptanm??t?r. Bu konuda yap?lan çal??malar göstermektedir ki ülkemizde de alkol
kullan?m?n?n giderek artmaktad?r. 1981 y?l?nda 400 milyon litre olan içki
tüketimi 1992 y?l?nda 600 milyon litreye ula?m??t?r.

ALKOL

Alkol sözcü?ü
köken olarak incelendi?inde, sözcü?ün Arapça?da herhangi bir ?eyin özü, asl?
anlam?nda kullan?lan “el küul (al kihl, el kuhl)” sözcü?ünden türedi?i
görülmektedir.(Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, 1986: 398). Latince
kökenli olan ”ispirto” sözcü?ü türkçede geçmi?ten bu yana alkol sözcü?ünün
kar??l??? olarak kullan?lm??t?r. ?spirto sözcü?ü ruh, soluk, ya?am?n özü,
güçlü, yürekli anlamlar?na gelen “spiriitus” sözcü?ünden gelmektedir.

Psikiyatride
madde, kötüye kullan?m ve ba??ml?l??a yol açabilecek, alg?lama, duygulan?m,
bili? ve di?er beyin i?levlerinde bir etki yaratan her türlü kimyasal madde
olarak tan?mlanmaktad?r. Alkol ve alkol d??? maddeleri kullanma al??kanl???
eski ça?lara kadar uzanmakta ve etil alkol, meyve tah?llar?ndaki
karbonhidratlar?n mayalanmas? sonucu kolayca elde edilebilmektedir. Alkol çok
eski ça?lardan bu yana keyif verici, uyu?turucu madde ve ilaç olarak
kullan?lm??t?r. Bundan dolay?, hemen her toplumda alkollü içecekler bilinmekte
ve kullan?lmaktad?r.

Dam?tma teknolojisinin
geli?mesiyle 18. yy Avrupa’da alkol kullan?m? giderek yay?lm??t?r ve 19. yy’ da
Amerika’da zirveye ula?m??t?r. Eski ça?lardan günümüze kadar bireylerin ve
toplumlar?n alkole kar?? tutumu çe?itlilik göstermi?tir. Alkol zaman zaman
yasaklanm?? hatta kullananlara a??r cezalar verilmi?tir. Örne?in 1700’lerde Dr.
Benjamin Rush a??r? alkol kullan?m?n? bir hastal?k olarak tan?mlam??,
tedavisini de alkolden tamamen uzak durmak olarak belirlemi?tir. Bayar ve Yavuz
(2008) belirtmektedir ki ortaça?da simyac?lar alkolü hayat iksiri olarak
görmü?ler ve hastal?klara çare olarak kullanm??lard?r. 1849’da ise ?sveçli
doktor, Magnuss Huss ilk kez ”alkolizm” terimini kullanm??t?r. Eski Yunan,
M?s?r ve Roma tarihçilerinin alkollü içkilerden söz ettikleri de kay?tlarda
bulunmaktad?r. Ayn? zamanda tarihsel kay?tlarda Anadolu, Mezopotamya, M?s?r ve
di?er Akdeniz bölgelerinde ya?am?? olan toplumlar?n alkol kulland?klar? yer
almaktad?r.

Öncü, Ögel ve
Çakmak, 2001 y?l?nda yazd?klar? bir makalede geleneksel en eski Türk içkisi
olan k?m?z?n eski ça?larda Türklerin tanr?lara sunduklar? içki olarak bilindi?i
görülmektedir. K?m?z o dönemlerde Birçok hastal???n, ya?l?l???n ve
dermans?zl???n yegâne ilac? olarak nitelendirilmi?tir.

Bugün alkolizm;
ö?renme mekanizmalar?, psikoanalitik dinamikler, psikososyal etkenler, ki?ilik
özellikleri, aile sistemlerine yönelik ele al?nmas?n?n yan? s?ra, alkolün
psikofarmakolojisi, biyolojik yatk?nl?k, genetik yap?, t?bbi ve psikiyatrik
gibi birçok yönden de ele al?nmaktad?r.

Epidemiyoloji

Çakmak ve
Ayva??k (2007) belirtmektedir ki alkol özellikle 12-25 ya?lar? aras?ndaki
gençlerde tüm dünyada en s?k kullan?lan psikoaktif maddeler aras?nda yer
almaktad?r. . Dünya Sa?l?k Örgütü’nün raporuna göre 2012 y?l?nda dünyada 3,3
milyon insan?n alkole ba?l? hastal?klar sebebiyle hayat?n? kaybetti?i
belirlenmi?tir. Dünya Sa?l?k Örgütü’nün (DSÖ) verilerine göre tüm dünya
üzerinde 2 milyar insan alkol kullanmaktad?r ayr?ca 76.3 milyon ki?iye alkol kullan?m
bozuklu?u tan?s? konulmu?tur. Dünya Sa?l?k Örgütü’nün 2003 y?l?nda çe?itli
ülkelerde yürüttü?ü ara?t?rmalar?n sonucuna göre 18 ya? üstü nüfusun ya?am boyu
alkol kullan?m oran? % 18.9 olarak belirlenmi?tir. Ayn? ara?t?rman?n sonucuna
göre ise Türkiye ‘de alkol kullan?m bozuklu?u için oran % 1.1 olarak saptanm??t?r.
Dünya Sa?l?k Örgütü ‘nün 2014 verilerine göre ise, 2010 y?l?nda Türkiye’de
yeti?kin nüfus içerisinde ki?i ba??na dü?en alkol tüketimi ortalama 2 litredir
(DSÖ, 2014). Ögel’in (2005) ara?t?rmas?ndan al?nan bilgilere göre erkeklerde
alkol ba??ml?l??? yayg?nl??? % 1.7, kad?nlarda ise %0.1 olarak bulunmu?tur.

Türkiye
?statistik Kurumu’nun 2012 y?l?ndaki Sa?l?k Ara?t?rmas?’nda alkole ili?kin
veriler incelendi?inde, “Bireylerin alkol kullanma durumunun cinsiyet, ya?,
yerle?im yerine göre da??l?m?” adl? tablosunda, Türkiye’de toplam alkol
kullananlar?n oran? % 10.4 olarak görülmektedir. Ara?t?rmadaki cinsiyet
de?i?kenine bak?ld???nda erkekler için alkol kullan?m oran? % 17.2, kad?nlar
için ise bu oran % 3.8 bulunmu?tur. Ya? de?i?kenine göre da??l?m
incelendi?inde, 15-24 ya? aral???nda alkol kullan?m oran?n?n % 7.4, 25-34 ya?
aral???nda bu oran?n % 14.0, 35-44 ya? aral???nda % 13.1, 45-54 ya? aral???nda
% 11.9, 55-64 ya? aral???nda % 8.4, 65-74 ya? aral???nda % 4.0 ve 75 ya?
üzerinde % 1.3 olarak belirlenmi?tir. Alkol kullan?m oran?n?n en fazla oldu?u
ya? aral???n?n 25-34 ya? oldu?u görülmektedir. Yerle?im yerlerine göre da??l?ma
bak?ld???nda kentte alkol kullan?m oran? % 11.8 bulunurken, k?rsal da bu oran %
7.3 bulunmu?tur. Ayn? zamanda tablo içerisinde alkol kullanmayan ki?ilerin
oran? % 15. 3 erkek, % 4.2 kad?n olmak üzere toplamda % 9.7 ve hiç alkol
kullanmam?? ki?ilerin oran? % 67.4 erkek, % 92.0 kad?n olmak üzere toplamda %
79.9 olarak gösterilmi?tir. Ara?t?rman?n “Halen alkol kullananlar?n ilk kez
alkol kullanma ya?lar?n?n cinsiyete göre da??l?m?” adl? tablosu incelendi?inde,
ilk kez alkol kullanma ya?? 10’un alt?nda olan kat?l?mc?lar?n % 0.9, 10-14 ya?
aral???nda olanlar?n % 7.1, 15-19 ya? aral???nda olanlar?n % 52.8, 20-24 ya?
aral???nda olanlar?n % 28.2, 25-29 ya? aral???nda olanlar?n % 7.4, 30-34 ya?
aral???nda olanlar?n % 2.2 ve 35 ya? üstü olanlar?n % 1.4 oldu?u
gösterilmektedir. Bu verilere göre Türkiye’de ilk kez alkol kullanma ya??n?n en
fazla 15-19 ya? aral???nda yer ald??? anla??lmaktad?r. Bu ya? aral???nda ilk
kez alkol kullanan erkeklerin oran? % 55.5 iken kad?nlar?n oran? ise % 40.9’dur
(TÜ?K, 2012).